بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ حجرات آيهء 17 . وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَةً وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ حجرات آيهء 7 و 8 . ميداند كى قابليت تفضل دارد و كى قابليت ندارد ، و احدى در هيچگونه نعمتى دنيوى و اخروى و دينى استحقاق ندارد تمام تفضل است . يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ هر كه را كه ميداند قابل تفضل است و اما كسانى كه قابليت ندارند بواسطهء قساوت قلب سياهى دل كبر نخوت عناد عداوت مورد هيچگونه تفضلى نيستند نه در دنيا و نه در آخرت و اگر چيزى از مال و جاه و طول عمر و صحت بدن بدهد براى زيادتى كفر و فسق و فجور است بلا است نه نعمت و لو خيال نعمت كنند مثل يزيد و خلفاء جور و اولياء ظلم كه ميفرمايد : وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ آل عمران آيهء 171 . كه همين جواب را به يزيد دادند موقعى كه تمسك كرد بآيهء ملك كه : قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ . . . الآيه . وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ اصلا خدا تمام عالم را براى انسان خلق فرمود و انسان را براى تفضل خردلى احتياج بخلقت نداشت . من نكردم خلق تا سودى كنم * بلكه تا بر بندگان جودى كنم تفضلات او بسيار عظيم است . [ سوره الجمعة ( 62 ) : آيه 5 ] مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ( 5 ) مثل كسانى كه توراة را بر آنها نازل كرديم و به آنها داده شد پس از زمانى ترك كردند و به آن عمل نكردند و از دست دادند مثل حمار است كه يك مقدار كتاب بر او بار كنند پس از گردهء او برداشته شود نميفهمد چه بار او كردند و چه در او بود ، بسيار بد مثلى است از براى قومى كه تكذيب كردند آيات خدا را و خدا هدايت نميكند قومى را كه ظالم هستند . قصهء توراة و معاملهء يهود با او حقير در مجلد اول كلم الطيب